VIII. Szwedzki system podatkowy

Szwedzki system podatkowy różni się od polskiego systemu podatkowego, a podstawowa różnica wynika z faktu, że podatek dochodowy od osób fizycznych (pierwszy przedział skali podatkowej) jest podatkiem gminnym, a jego stawka różni się w zależności od decyzji władz danej gminy. Większa jest także liczba form opodatkowania. W Szwecji funkcjonują np. podatek od nieruchomości czy podatek majątkowy.

Instytucją rządową odpowiedzialną za system podatkowy jest Szwedzki Urząd Skarbowy Skatteverket, działający za pośrednictwem regionalnych oddziałów. Na stronie internetowej Urzędu http://www.skatteverket.se można znaleźć przepisy prawne, informacje, broszury dostępne nie tylko w języku szwedzkim, ale także w języku angielskim, czy polskim. Ponadto dodatkowe wiążące informacje można uzyskać od specjalistów zatrudnionych w urzędach skarbowych.

Konwencja między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Królestwa Szwecji w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu

W dniu 15 października 2005 roku weszła w życie Konwencja między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Królestwa Szwecji w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, zwana dalej Konwencją. Zgodnie z art. 29 ust.2 Konwencji, jej postanowienia mają zastosowanie od 1 stycznia 2006 roku.

Konwencja dotyczy następujących podatków:

1. w Polsce

- podatku dochodowego od osób fizycznych,

- podatku dochodowego od osób prawnych.

2. w Szwecji

- państwowego podatku dochodowego,

- podatku od dywidend pobieranego u źródeł,

- podatku dochodowego od osób nie posiadających miejsca zamieszkania lub siedziby na terytorium Szwecji,

- podatku dochodowego od nie posiadających miejsca zamieszkania na terytorium Szwecji artystów i sportowców,

- gminnego podatku dochodowego.

Najważniejsze postanowienia Konwencji dotyczą unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatku od:

- dochodu z majątku nieruchomego (art.6),

- zysków przedsiębiorstwa (art.7),

- dywidend (art.10),

- odsetek (art.11),

- należności licencyjnych (art.12),

- opodatkowania pracy najemnej (art.15) oraz metod unikania podwójnego opodatkowania (art.22).

Zgodnie z art. 15, wynagrodzenie za pracę najemną wykonywaną w Szwecji podlega opodatkowaniu w Polsce, jeśli spełnione są (łącznie) poniższe warunki:

1. okres lub okresy tej pracy nie przekraczają łącznie 183 dni w okresie dwunastu miesięcy rozpoczynających się lub kończących w danym roku podatkowym,

2. wynagrodzenie jest wypłacane przez pracodawcę, który nie ma miejsca zamieszkania lub siedziby w Szwecji,



3. wynagrodzenie nie jest ponoszone przez zakład lub stałą placówkę, którą pracodawca posiada w Szwecji.

Tekst konwencji można pobrać na stronach:

- wersja polska konwencji:
www.mf.gov.pl/_files_/podatki/umowy_miedzynarodowe/szwecja_polska_pol_polska_wersja_22_10.pdf,

- wersja angielska konwencji:
www.mf.gov.pl/_files_/podatki/umowy_miedzynarodowe/sweden_poland_polish_alternate_05_11.pdf.

Poniżej zostały omówione formy opodatkowania w Szwecji najistotniejsze z punktu widzenia działalności gospodarczej.

Podatek dochodowy od osób prawnych

Podatek ten płacą osoby prawne. Obowiązująca w Szwecji stawka podatku dochodowego od osób prawnych wynosi 28%. Dochody firm będące podstawą do opodatkowania naliczane są w Szwecji zgodnie z ogólnie przyjętymi zasadami w Unii Europejskiej i międzynarodowymi standardami księgowości. Tak jak w Polsce, zyski kapitałowe są opodatkowane jak zwykły zysk firmy. Straty kapitało we generalnie są odliczane od zysku i zwykle mogą być przenoszone na lata następne. Firmy mogą odprowadzać część dochodu na rezerwy celowe, które nie są opodatkowane aż do momentu wykorzystania ich do finansowania działal ności. Powszechna dostępność tego rodzaju lokat i możliwość prowadzenia rotacji tych rezerw pozwala na efektywne obniżenie stawki podatku dochodowego z 28% do około 26%.

W zakresie sprawozdawczości finansowej obowiązują również wszystkie zasady stosowane powszechnie, na przykład zasada kosztów historycznych, księgo wości narastającej, natychmiastowego rozpoznania ryzyka straty i niekredytowania dochodu bez zarobków. Pracodawcy obciążani są dodatkowo częścią składki na ubezpieczenia społeczne pracowników, która podlega odliczeniom od dochodu firmy do opodatkowania.

Podatek od dywidendy

Dywidenda jest w Szwecji opodatkowana wg stawki 30% i dotyczy to zarówno przedsiębiorców lokalnych jak i zagranicznych, z tym że umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawarte przez Szwecję z innymi krajami, w tym z Polską, pozwalają na efektywne obniżenie tego podatku.

Podatek od towarów i usług - VAT

System naliczania i rozliczania podatku VAT jest w Szwecji zgodny z ogólnymi zasadami przyjętymi w Unii Europejskiej. Podstawowa stawka podatku VAT, zwanego w Szwecji "moms" (skrót od mervärdeskatt), wynosi 25%. Jednakże obniżoną stawkę 12% stosuje się np. do żywności i usług hotelowych, zaś stawką 6% objęte są np.: gazety codzienne, książki, bilety wstępu na koncerty, do kina, teatru, cyrku i zoo, transport pasażerski. Od podatku VAT zwolnione są np.: opieka medyczna, socjalna, usługi bankowe, finansowe, edukacja. Więcej o podatku VAT można dowiedzieć się z broszury wydanej przez Szwedzki Urząd Skarbowy, dostępnej na stronie internetowej: http://www.skatteverket.se/download/18.6e795b103e5e0454180001921/552b07.pdf.

Przedsiębiorca nie musi rejestrować się w Szwecji jako podatnik VAT, jeśli wszyscy jego klienci są w Szwecji zarejestrowani jako płatnicy podatku VAT.

Przedsiębiorca jest zobowiązany do zarejestrowania się w Szwecji jako podatnik VAT jeśli:

- przemieszcza towary potrzebne do swojej działalności do innego kraju Unii Europejskiej (UE) bez zmiany właściciela towaru,

- sprzedaje towary bez podatku VAT do innego kraju UE, ponieważ nabywca powołuje się na numer swojej identyfikacji podatkowej VAT,

- sprzedaje towary lub usługi do kraju poza UE, bo ma prawo do odliczenia w Szwecji naliczonego VAT-u.

Główna zasada jest taka, że przedsiębiorca zagraniczny płaci w Szwecji VAT tylko w przypadku sprzedaży towarów lub usług osobom prywatnym i tym klientom, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT. Przedsiębiorcy zagraniczni, którzy będą prowadzić działalność gospodarczą w Szwecji, ale bez stałego miejsca działalności w Szwecji, muszą wypełnić zgłoszenie podatkowe dla przedsiębiorców zagranicznych (SKV 4632).

Pomocna w tym będzie broszura dostępna na stronie Szwedzkiego Urzędu Skarbowego Skatteverket:
http://www.skatteverket.se/download/18.731e901069429e49580001566/419j_farg.pdf.

Formularz należy wypełnić w języku szwedzkim i przesłać na adres: Skatteverket, Utlandsenheten, SE-205 31 Malmö, Sverige Po wysłaniu wypełnionego formularza w terminie od dwóch do sześciu tygodni od złożenia przedsiębiorca otrzyma zaświadczenie o rejestracji jako podatnik F oraz otrzyma kartę podatnika F ("F-skattesedel").

Przedsiębiorcy zagraniczni wykazują VAT w składanej co miesiąc deklaracji podatkowej. Zobowiązani są także do składania w Szwecji kwartalnych informacji podsumowujących, gdy spełnione są następujące trzy warunki:

1. obrót zwolniony jest z podatku VAT, ponieważ nabywca zarejestrowany jest jako podatnik VAT w innym kraju UE,

2. nabywca podał swój numer identyfikacji podatkowej VAT,

3. towary są transportowane ze Szwecji do innego kraju UE. Przedsiębiorcy z Polski składają podania o zwrot podatku VAT w Szwecji do Urzędu Skarbowego w Malmö na wyżej podany adres.

Podatek akcyzowy

Opodatkowaniu podatkiem akcyzowym w Szwecji podlegają np.:

- wyroby alkoholowe,

- wyroby tytoniowe,

- energia, dwutlenek węgla, siarka,

- pestycydy,

- nawozy sztuczne,

- żwir naturalny,

- odpady,

- loterie,

- nagrody z oszczędności,

- gry hazardowe,

- działalność reklamowa (ogłoszenia),

- zyski z grupowego ubezpieczenia na życie.

Osoby zobowiązane do zapłaty podatku akcyzowego mają obowiązek zarejestrować się w Urzędzie Skarbowym na specjalnym formularzu. Po zarejestrowaniu płatnik podatku akcyzowego otrzyma formularz zwrotu podatku, w którym będzie podana informacja o dacie, do której ma być dokonany zwrot dochodu z podatku akcyzowego. Informacje o podatku do zapłaty przekazuje się w odpowiednich dla poszczególnych grup podatku akcyzowego okresach. Zasadą jest, że okres ten wynosi jeden miesiąc, ale dla niektórych grup jest on dłuższy.

Zarejestrowany podatnik podatku akcyzowego musi przekazywać informacje do urzędu skarbowego także za okres, w którym podatek akcyzowy wynosił 0.

Więcej informacji można uzyskać z broszury na temat podatku akcyzowego dostępnej na stronie internetowej Szwedzkiego Urzędu Skarbowego:
http://www.skatteverket.se/download/18.6e795b103e5e0454180001887/51009.pdf.

Składka na ubezpieczenia społeczne

Poza obciążeniami stricte podatkowymi na szwedzkim pracodawcy ciąży obowiązek odprowadzania części składki na ubezpieczenie pracownika. Generalnie, całkowite obciążenie pracodawcy z tego tytułu wynosi ok. 33% podstawy opodatkowania, jednak przepisy szwedzkie są w tej materii dosyć skomplikowane, dlatego dokładna wysokość składki może się nieco różnić w zależności od konkretnego przypadku. Dla osób pracujących na własny rachunek stawka ubezpieczenia wynosi ok. 31% podstawy opodatkowania.

Podatek dochodowy od osób fizycznych

Na podatek dochodowy od osób fizycznych składają się podatki lokalne oraz podatek państwowy. Stawki podatku dochodowego lokalnego są zróżnicowane i wahają się od 29% do 35% dochodu podlegającemu opodatkowaniu w skali rocznej, w zależności do gminy. Od kwoty dochodu podlegającemu opodatko waniu powyżej 290.000 SEK pobierane jest dodatkowo 20% - 25% podatku państwowego.

W Szwecji dochodem, który jest podstawą do płacenia podatku dochodowego od osób fizycznych może być dochód z pracy najemnej, dochód pochodzący z samozatrudnienia oraz dochód z kapitału.

W Szwecji dochodem, który jest podstawą do płacenia podatku dochodowego od osób fizycznych może być dochód z pracy najemnej, dochód pochodzący z samozatrudnienia oraz dochód z kapitału.

Podatek od dochodu z pracy najemnej

ródłem dochodu z pracy najemnej jest wynagrodzenie za pracę, a także zasiłki, emerytury, odprawy, nagrody, diety podróżne oraz świadczenia niepieniężne takie jak np.: posiłki firmowe, użytkowanie samochodu służbowego, służbowe mieszkania. Większość świadczeń niepieniężnych szacowana jest według przyjętych stawek. Ponadto każdy płaci składkę na emeryturę w wysokości 7%. Odliczenia możliwe są tylko za wydatki bezpośrednio związane z pracą. Najbardziej popular ne odliczenie to koszty podróży "z" i "do" pracy.

Podatek od dochodu z samozatrudnienia

Do podstawy obliczenia wysokości podatku dochodowego wliczany jest także dochód z samozatrudnienia, który liczony jest od dochodów netto z działalności po odliczeniu kosztów działalności. Strata netto nie może być odliczona z innych źródeł dochodu, może być jedynie przeniesiona na następny rok. Zysk netto po odliczeniu na składkę indywidualną jest dodawany do całościowego dochodu, który jest podstawą do obliczenia podatku lokalnego i państwowego.

Podatek od zysków kapitałowych

W Szwecji osoby fizyczne płacą podatki od zysków kapitałowych odsetek bankowych, dywidend, zysków z operacji giełdowych, dochodów z wynajmu lokali itp. Stawka tego podatku wynosi 30%.

Podatek majątkowy

Majątek osobisty o wartości powyżej 1.5 mln SEK dla indywidualnych podatników i 2 mln SEK dla małżeństw jest opodatkowany stawką 1,5% rocznie. Pojęcie majątku osobistego obejmuje między innymi: zasoby kont bankowych, akcje, samochody, łodzie, biżuterię. Podatek majątkowy włączony jest do dochodu indywidualnego.

Podatek od nieruchomości

Nieruchomości (domy i mieszkania) będące w posiadaniu osób fizycznych podlegają opodatkowaniu stawką 0,5-1%. Wartość nieruchomości dla celów podatkowych szacowana jest co 6 lat i wynosi ok. 75% wartości rynkowej.

Podatek od spadków i darowizn

Podatek od spadku i darowizn wynosi od 10 do 30%, w zależności od wartości spadku lub darowizny i od tego czy darczyńca jest osobą spokrewnioną. Nalicza ny jest przez Urząd Skarbowy od darowizny o wartości powyżej 10.000 SEK.

Jak deklaruje się przychody w Szwecji

Wszyscy, którzy mieszkają w Szwecji, są zarejestrowani w urzędzie skarbowym, a te osoby, które uzyskują przychody osoby fizyczne i przedsiębiorcy - mają konta podatkowe. Osoby te muszą złożyć deklaracje o przychodach w następnym roku dochodowym. Za rok dochodowy przyjmuje się okres od stycznia do grudnia.

W styczniu otrzymuje się wykazy z przychodami, jakie uzyskało się w ubiegłym roku, pracodawca wysyła je do pracowników i urzędu skarbowego. W kwietniu otrzymuje się z urzędu skarbowego specyfikacje wszystkich dochodów oraz deklaracje podatkową, którą po sprawdzeniu, czy wszystkie dochody zostały uwzględnione i czy zgadzają się sumy, należy podpisać i złożyć najpóźniej do 2 maja.

Deklarację można wysłać pocztą lub za pośrednictwem internetu, a jeśli nie ma żadnych zmian, deklarację o przychodach można także zaakceptować telefonicznie lub poprzez przesłanie SMS-u. Między 15 sierpnia a 15 września urząd skarbowy wysyła ostateczną decyzję o wysokości podatków i wyciąg z konta. Osoby, które zapłaciły za dużo otrzymają zwrot nadpłaconego podatku, a osoby, które zapłaciły za mało muszą dokonać dopłaty w ciągu 90 dni.